Chửa trâu và cách xử lý

Chửa trâu và cách xử lý

Người mang thai 9 tháng 10 ngày, trâu mang thai 12 tháng. Có lẽ vì lý do đó mà người ta nói những ai mang thai quá ngày là “chửa trâu”

chua-trau
Chửa trâu

1. Thai quá ngày (chửa trâu) là gì?

Một thai kỳ bình thường kéo dài từ 38-42 tuần lễ, tính từ ngày kinh thứ nhất của chu kỳ kinh cuối cùng (chu kỳ kinh 28 ngày). Thai quá ngày khi thai kỳ kéo dài quá 42 tuần lễ, tức là hơn 294 ngày. Tuy nhiên, trong những nghiên cứu gần đây, các bác sĩ khuyên nên bắt đầu theo dõi những ca “quá ngày” từ khi thai nhi được 41 tuần, thậm chí là khi thai được 40 tuần. Việc này giúp giảm tỷ lệ bệnh tật và cứu sống nhiều trẻ sơ sinh.

2. Nguyên nhân gây chửa trâu

Khoa học hiện nay chưa biết chính xác về nguyên nhân gây thai quá ngày. Theo quan sát của các bác sĩ, những ca thai quá ngày thường do một số bệnh làm giảm sự sản xuất estrogen trong cơ thể của người mẹ (chất estrogen đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển dạ). Những bệnh làm giảm sự sản xuất estrogen: thai vô sọ, giảm sản tuyến thượng thận của thai nhi, thai trong ổ bụng. Ngoài ra, có một số phụ nữ mang thai quá ngày nhiều lần nhưng không tìm thấy nguyên nhân.

Xem thêm: Phòng và xử lý một số bất thường trong thời kỳ mang thai

3. Những nguy hiểm cho thai nhi

  • Thai nhi yếu: nước ối ít làm cho dây rốn chèn ép, thai yếu, mất tim thai. Tai biến này xảy ra đột ngột, không thể báo trước mặc dù có thể biết nhịp tim thai bất thường khi theo dõi bằng máy liên tục và qua siêu âm biết nước ối ít. Vì vậy, tất cả thai quá ngày cần phải đánh giá tình trạng nước ối.
  • Thai quá lớn: Do thai phát triển thêm hai tuần lễ nên có thể có cân nặng hơn 4kg
  • Việc chuyển dạ gặp khó khăn do thai to, tỷ lệ sinh mổ cao, sinh khó do vai của thai nhi to làm gãy xương đòn, liệt đám rối thần kinh cánh tay, thậm chí thai nhi có thể tử vong.
  • Thai hít nước ối: Hội chứng hít nước ối có phân su (phân do bé tạo ra lúc còn trong bụng mẹ) chiếm hơn 25%. Trước tuần lễ thứ 32, thai nhi ít khi tống phân su ra ngoài. Sau đó, lượng phân su tống ra nước ối tăng dần cho tới cuối thai kỳ. Tình trạng nước ối ít làm cho phân su sệt và đặc hơn, thai nhi hít vào làm tắc nghẽn đường hô hấp, làm giảm sức căng bề mặt các phế nang, từ đó làm giảm các chức năng hô hấp. Nước ối nhuộm phân su là một dấu hiệu cho thấy thai suy.
  • Suy nhau thai: Làm cho sự cung cấp oxy và chất dinh dưỡng kém, thai nhi ở trong môi trường bất lợi, thai sụt cân, giảm khối lượng lớp ở dưới da, khối lượng cơ. Khi sinh ra, da bé nhăn nheo, móng tay chân dài. Nặng hơn, thai bị ngưng cung cấp oxy. Việc này thường xảy ra sau những cơn gò tử cung. Vì vậy, thai nhi chết trước và trong khi chuyển dạ. Mang thai quá ngày có tỉ lệ chết chu sinh cao gấp 3 lần thai kỳ bình thường.

4. Những ảnh hưởng xấu đến mẹ

Mẹ thường ít nguy hiểm hơn con. Việc hồi hộp chờ đợi đến ngày sinh nhưng chưa thấy đau bụng làm cho người mẹ luôn ở trong tình trạng chờ đợi lo lắng, nhất là khi phải nhập viện và được thực hiện xét nghiệm nhằm đánh giá sức khỏe thai nhi thì mẹ bầu rất căng thẳng. Ngoài ra, do thai to, khi sinh người mẹ có thể bị rách cổ tử cung, âm đạo. Về sau có thể bị giãn sàn chậu, đi tiểu không tự chủ và suy yếu cổ tử cung, dễ bị sinh non.

chua-trau-gay-nguy-hiem-cho-ca-me-va-thai-nhi
Chửa trâu gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi

5. Xử lý như thế nào?

Điều kiện tiên quyết là phải biết tuổi thai nhi một cách chính xác. Khi quyết định mang thai, cần lưu ý chu kỳ kinh, tính chất của kỳ kinh như đều hay không đều, ra kinh bao nhiêu ngày, màu sắc và lượng kinh… thế nào. Cần nhớ thật rõ ngày đầu tiên của chu kỳ kinh cuối cùng của mình, có dùng thuốc ngừa thai hay bị ra huyết âm đạo bất thường không.

Nếu đi khám thai trước 12 tuần thì việc xác định tuổi thai sẽ rất chính xác. Siêu âm sớm là vô cùng quan trọng, trong ba tháng đầu của thai kỳ, siêu âm giúp:

  • Chuẩn đoán vị trí có thai (trong hay ngoài tử cung)
  • Đã có thai hay chưa (ở những phụ nữ nghi ngờ có thai)
  • Xác định tuổi thai trên những phụ nữ không có kinh lại sau khi sinh con, uống thuốc ngừa thai, kinh không đều, không nhớ ngày kinh hay khi đã biết có thai mà có những triệu chứng bất thường như ra máu âm đạo, đau bụng, tử cung không tương xứng với tuổi thaii, khám thấy có khối u cạnh tử cung.
  • Trong giai đoạn từ 8-12 tuần vô kinh, siêu âm giúp xác định tuổi thai chính xác với sai số 5 ngày. Độ chính xác này giảm dần và không có giá trị vào những ngày cuối thai kỳ. Như vậy, để có kế hoạch tốt cho việc sinh nở của mình, cần thực hiện hai việc: chú ý kỳ kinh nguyệt cuối và đi siêu âm sớm, khám thai trước 12 tuần. Đây là vấn đề mà người phụ nữ nào cũng nên biết.

Một số cách xử lý thai quá ngày

Những trường hợp thai quá ngày bắt buộc phải nhập viện tại những trung tâm sản khoa lớn, có đầy đủ điều kiện để theo dõi tình trạng thai nhi một cách liên tục.

Nhập viện là bắt buộc đối với mẹ bầu chửa trâu

Bác sĩ sẽ làm gì?

  • Thai 41 tuần lễ , các điều kiện sản khoa thuận lợi như cổ tử cung mở được 2-3cm, mềm mại, dễ giãn, đầu thai nhi xuống khá sâu trong âm đạo… thì bác sĩ sẽ khởi phát chuyển dạ.
  • Điều kiện sản khoa không thuận hay khi có những bệnh lý khác kèm theo như tiền sản giật, tiểu đường trong thai kỳ, thai quá to… thì bác sĩ sẽ cố gắng làm cho cổ tử cung mở lớn bằng cách dùng prostaglandin E2, rồi sau đó khởi phát chuyển dạ.

Bệnh nhân không đồng ý khởi phát chuyển dạ, điều kiện sản khoa không thuận lợi mà không có vấn đề bất thường gì khác kèm theo thì có thể:

  • Theo dõi sát cử động của thai nhi 3 lần/ngày.
  • Siêu âm một tuần hai lần để xác định việc giảm nước ối
  • Kiểm tra định kỳ: Đây là xét nghiệm bằng đánh giá nhịp tim thai, phát hiện thiếu ối, những cử động hô hấp và trương lực cơ của thai nhi. Nếu thấy nước ối ít thì bác sĩ tìm cách để sản phụ sinh em bé ra.
  • Thử nghiệm bằng cách truyền oxytocin (chất gây nên những cơn co tử cung) vào tĩnh mạch hoặc xoa đầu vú để tạo oxytocin nội sinh nhằm kích thích tử cung xem thai nhi có chịu đựng nổi cuộc chuyển dạ hay không.

Lưu ý cuối trước khi cho sinh

  • Bác sĩ sẽ soi buồng ối để xem màu sắc của nước ối, nước ối nhuộm phân su chiếm tỷ lệ 25-50% là một dấu hiệu cho biết thai yếu, phải để bé ra sớm
  • Khám phá âm đạo để xem cổ tử cung có thuận lợi hay không, nếu có thì khởi phát chuyển dạ.
  • Trong quá trình theo dõi, nếu tim thai bất thường hay nhịp tim thai không đáp ứng xuất hiện thiếu ối, nước ối có màu, giảm cử động của thai nhi thì bác sĩ sẽ cho sinh mổ.
  • Không phải bất cứ trường hợp nào mang thai quá ngày cũng được giục cho đau bụng sinh mà cần quan tâm đến những điều kiện sản khoa cụ thể thì sẽ giảm được tỉ lệ sinh mổ một cách đáng kể.

Bình luận